Home>Tin tức y khoa>NGUYÊN NHÂN GÂY MẤT CÂN BẰNG NỘI TIẾT

NGUYÊN NHÂN GÂY MẤT CÂN BẰNG NỘI TIẾT

Mất cân bằng nội tiết xảy ra khi nồng độ hormone trong máu quá thấp hoặc quá cao. Bởi vì hormone đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể nên chỉ cần một thay đổi nhỏ cũng đủ gây ra các tác dụng phụ trên toàn cơ thể.

Hormone là các chất hóa học được sản xuất tại các tuyến trong hệ nội tiết của cơ thể. Hormone di chuyển trong dòng máu đi đến các mô và cơ quan nội tạng, truyền đi những tín hiệu thông báo cho các cơ quan việc cần làm và khi nào cần làm chúng.

Hormone có vai trò quan trọng trong việc điều hòa hầu hết các chức năng quan trọng trong cơ thể. Hormone điều hòa các hoạt động:

  • Chuyển hóa năng lượng và sự thèm ăn
  • Nhịp tim
  • Chu kỳ ngủ
  • Chu kỳ sinh sản và chức năng tình dục
  • Sự phát triển cơ thể
  • Trạng thái tinh thần và stress
  • Nhiệt độ cơ thể.

Cả nam và nữ đều có thể bị ảnh hưởng bởi sự mất cân bằng trong nồng độ insulin, steroids, hormone tăng trưởng và adrenaline.

Phụ nữ còn có thể bị ảnh hưởng bởi sự mất cân bằng trong nồng độ estrogen và progesterone, trong khi đó, nam giới thì thường bị ảnh hưởng bởi nồng độ của testosterone.

Triệu chứng

Triệu chứng của mất cân bằng nội tiết phụ thuộc vào tuyến nội tiết nào và hormone nào bị ảnh hưởng.

Các triệu chứng liên qua đến những nguyên nhân thường gặp của mất cân bằng nội tiết bao gồm:

  • Tăng hoặc giảm cân bất thường.
  • Chảy mồ hôi nhiều bất thường
  • Khó ngủ
  • Nhạy cảm với nhiệt độ nóng hoặc lạnh
  • Da khô hay da nổi mẫn.
  • Huyết áp thay đổi
  • Nhịp tim thay đổi
  • Xương yếu, dễ gãy.
  • Thay đổi nồng độ đường máu
  • Cảm giác bứt rứt và lo lắng
  • Mệt mỏi bất thường và kéo dài.
  • Tăng cảm giác khát.
  • Trầm cảm
  • Nhức đầu.
  • Đi vệ sinh nhiều hay ít hơn bình thường.
  • Đầy hơi.
  • Đổi khẩu vị.
  • Giảm ham muốn tình dục
  • Tóc mỏng và dễ gãy
  • Vô sinh
  • Mặt tròn
  • Mờ mắt
  • U ở cổ
  • Đau ngực
  • Giọng trầm đi ở nữ.

Nguyên nhân

Mọi người đều sẽ trải qua những đợt mất căng bằng hay dao động nội tiết tố ở những thôi điểm nhất định trong đời.

Mất cân bằng nội tiết còn có thể xảy ra khi các tuyến nội tiết gặp vấn đề trong việc thực hiện chức năng của mình.

Các tuyến nội tiết thực chất là các tế bào chuyên biệt, có khả năng sản xuất, dự trữ và giải phóng hormone vào máu. Có rất nhiều tuyến nội tiết trên khắp cơ thể, điều khiển những cơ quan khác nhau, bao gồm:

  • Tuyến thượng thận.
  • Tuyến sinh dụng (tinh hoàn và buồng trứng)
  • Tuyến tùng.
  • Tuyến yên
  • Tuyến dưới đồi
  • Tuyến giáp và cận giáp
  • Đảo tụy

Có nhiều bệnh làm ảnh hưởng đến vài hay nhiều tuyến nội tiết. Thói quen, lối sống và các nhân tố môi trường cũng có vai trò quan trọng trong tình trạng mất cân bằng nội tiết:

  • Stress nặng hay mạn tính.
  • Đái tháo đường type 1 hoặc 2
  • Tăng đường huyết (tổng hợp quá nhiều glucagon)
  • Hạ đường huyết (lượng insulin sản xuất vượt quá mức cần thiết cho lượng đường trong máu)
  • Suy giáp
  • Cường giáp
  • Sản xuất dư thừa hay không đủ hormone cận giáp
  • Chế độ ăn và dinh dưỡng.
  • Thừa cân
  • Thuốc thay thế hormone hay thuốc tránh thai
  • Lạm dụng thuốc steroid đồng hóa.
  • Nhân giáp đơn độc
  • U tuyến yên
  • Hội chứng Cushing (nồng độ cortisol cao)
  • Bệnh Addison (nồng độ cortisol và aldosterone thấp)
  • U lành tính và nang (các túi dịch) có ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết.
  • Tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh (nồng độ cortisol thấp)
  • Tổn thương các tuyến nội tiết.
  • Nhiễm trùng hoặc dị ứng nặng
  • Ung thư có ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết.
  • Hóa trị và xạ trị.
  • Thiếi I ốt (bướu cổ)
  • Viêm tụy di truyền.
  • Hội chứng Turner (Người nữ với duy nhất 1 NST X hoạt động)
  • Hội chứng Prader-Willi
  • Chán ăn.
  • Estrogen thực vật, thường gặp trong các sản phẩm có chứa đậu nành
  • Tiếp xúc với các độc chất, chất ô nhiễm, và hóa chất gây đột biến nội tiết, bao gồm thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ.

Mất cân bằng nội tiết tố phụ nữ

Phụ nữ sẽ trải qua nhiều đợt mất cân bằng nội tiết tố trong suốt cuộc đời mình, bao gồm lúc:

  • Dậy thì
  • Kỳ kinh nguyệt.
  • Mang thai, sinh con, và cho con bú.
  • Tiền mãn kinh, mãn kinh và sau mãn kinh.
  • Các rối loạn cân bằng nội tiết ở nữ sẽ khác với nam giới do họ có các tuyến và chu kỳ nội tiết khác nhau.

Các tình trạng y khoa gây ra rối loạn cân bằng nội tiết tố ở phụ nữ bao gồm:

  • Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
  • Thuốc thay thế hormone hay thuốc tránh thai.
  • Mãn kinh sớm
  • Suy buồng trứng nguyên phát (POI)
  • Ung thư buồng trứng.

Triệu chứng rối loạn cân bằng nội tiết tố ở nữ:

  • Các chu ky kinh đau, nặng và không đều.
  • Loãng xương (xương yếu, dễ gãy)
  • Cơn bốc hỏa và chảy mồ hôi đêm.
  • Âm đạo khô.
  • Đau ngực
  • Khó tiêu.
  • Táo bón và tiêu chảy.
  • Mụn trước hay trong lúc có kinh.
  • Chảy máu đường tiết niệu không liên quan đến kinh nguyệt.
  • Mọc lông nhiều ở trên mặt, cổ ngực và lưng.
  • Vô sinh.
  • Tăng cân.
  • Tóc mỏng và rụng.
  • Thịt dư ở da hay tăng trưởng bất thường.
  • Giọng trầm lại.
  • Âm vật to ra.

Rối loạn cân bằng nội tiết ở nam giới

Nam giới cũng sẽ phải trải qua những đợt rối loạn cân bằng nội tiết trong cuộc đời mình.

Các nguyên nhân tự nhiên của rối loạn cân bằng nội tiết ở nam giới bao gồm:

  • Dậy thì.
  • Lão hóa.

Các loại rối loạn cân bằng nội tiết ở nam giới sẽ khác với phụ nữ do họ có các cơ quan và chu kỳ nội tiết khác nhau.

Các tình trạng y khoa gây ra rối loạn cân bằng nội tiết ở nam giới bao gồm:

  • Ung thư tuyến tiền liệt.
  • Giảm hormone sinh dục (Nồng độ testosterone thấp)

Các triệu chứng của rối loạn cân bằng nội tiết ở nam giới bao gồm:

  • Giảm ham muốn tình dục
  • Rối loạn cương dương
  • Sản lượng tinh trùng thấp
  • Giảm cơ
  • Giảm lông tóc trên cơ thể
  • Mô vú phát triển
  • Đau ngực
  • Loãng xương