Home>Tin tức y khoa>CÔNG DỤNG CỦA BẠCH QUẢ

CÔNG DỤNG CỦA BẠCH QUẢ

Bạch quả là dược liệu quý có đặc tính và thành phần hóa học đa dạng, được sử dụng trong nhiều bài thuốc. Có tác dụng chữa hen suyễn, bạch đới, tiểu tiện nhiều lần, di tinh, mộng tinh ở nam giới, khí hư, cơ thể suy nhược ở phụ nữ…

Tên gọi khác: Ngân hạnh, Công tôn thụ, Áp cước tử.

  • Tên khoa học: Ginkgo biloba L
  • Họ: Bạch quả (Ginkgoaceae).

MÔ TẢ DƯỢC LIỆU

Đặc điểm thực vật, phân bổ.

Bạch quả là một cây to, cao 20-30m, thân phân thành cành dài, gần như mọc vòng, trên cành có những cành nhánh ngắn, mang lá có cuống. Phiến lá hình quạt, mép lá phía trên tròn, nhẵn, giữa hơi lõm, chia phiến lá thành hai thùy. Gân lá phân nhánh theo hướng rẽ đôi. Quả hạch, kích thước bằng quả mận, thịt màu vàng, có mùi bơ khét rất khó chịu.

Đây là loài cây lâu đời được trồng nhiều tại các nước như Trung, Hàn, Nhật. Cây bạch quả Nhật Bản có ý nghĩa linh thiêng và được gọi với cái tên hibaku jumoku. Năm 1995, hạt bạch quả lần đầu được trồng thử nghiệm tại Sa Pa. Nhưng do không hợp đất đai nên cây chậm phát triển. Ngày nay, loài cây này có mặt ở một số tỉnh miền Bắc nhưng rất hiếm.

Bộ phận dùng

Ở Việt Nam, các nhà thuốc thường sử dụng quả, lá và nhân hạt của bạch quả để làm thuốc.

Thu hái và sơ chế

Mùa thu là thời điểm thích hợp để thu hái quả chín. Sau khi thu hoạch, quả được lột lấy phần vỏ và bỏ phần thịt bên trong và đem hấp rồi sấy, phơi khô. Phần hạt cứng được đem phơi, loại bỏ phần vỏ cứng và chỉ lấy phần nhân bên trong.

Bảo quản

Dược liệu đã qua sơ chế cần được bảo quản ở những nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học trong các bộ phận của cây.

Nhân bạch quả có chứa: chất béo, tinh bột, protein, tro, đường.

Vỏ bạch quả chứa: Ginkgolic axit, ginnol, bilobol

Lá bạch quả chứa: hợp chất Flavonoic và tecpen.

                                                                               Hình ảnh cây bạch quả vào mùa quả chín

VỊ THUỐC BẠCH QUẢ

Tính vị

Vị ngọt, hơi đắng, tính ôn

Quy kinh

Vào kinh Tâm, Phế

Tác dụng dược lý

Theo y học cổ truyền:

  • Công dụng: ích khí, ích phổi, tiêu đờm, sát trùng, giải rượu, cầm tiểu tiện…
  • Chủ trị: Hen suyễn, khí hư bạch đới ở phụ nữ, viêm đường tiết niệu, xuất tinh sớm, di tinh ở nam giới, cơ thể suy nhược…

Theo y học hiện đại:

Tác dụng dược lý của dược liệu là nhờ vào 2 hoạt chất sesquiterpene bilobalide và ginkgolide B từ chiết xuất ginkgo biloba mang lại. Với các tác dụng bảo gồm:

  • Tăng tuần hoàn máu não.
  • Chống oxy hóa, ngăn ngừa sự tấn công của các gốc tự do.
  • Ổn định màng cũng như ngăn cản các yếu tố kích hoạt tiểu cầu.
  • Dùng chữa chứng trí nhớ kém, thường xuyên ngủ gà ngủ gật, cáu gắt ở người già do tác dụng của vi tuần hoàn.

MỘT SỐ BÀI THUỐC CHỮA BỆNH TỪ CÂY BẠCH QUẢ

Bài thuốc chữa triệu chứng hen suyễn

  • Chuẩn bị: 16g bạch quả (đập vỡ), 12g khoản đông hoa, 12g bán hạ chế, 8g hoàng cầm, 8g ma hoàng, 12g vỏ rễ dâu, 12g tô tử, 8g cam thảo sống, 12g hạnh nhân.
  • Thực hiện: Tất cả các vị thuốc trên cho vào ấm sắc trên lửa nhỏ với 1 thăng nước. Thu lấy nửa thăng dùng uống trong ngày khi còn nóng với liều 1 thang thuốc/ngày.

Bài thuốc chữa bạch đới lâu ngày không hết, di tinh do khí hư

  • Chuẩn bị: 12g bạch quả, 63g đậu ván trắng, 16g lõi thân và cành hướng dương.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho vào ấm sắc lấy nước. Cho thêm 1 ít đường đỏ vào và uống khi còn ấm. Có thể chia làm nhiều lần uống với liều lượng 1 thang/ngày.

Bạch quả điều trị nôn ói

Dùng phần thịt của bạch quả cùng với hạch đào rủa sạch để ráo. Giã nhuyễn 2 thứ trên sau đó cho vào nồi cùng một ít nước rồi nấu thành cao. Uống cùng với nước ấm một lần uống 1 muỗng cà phê.

 Bài thuốc chữa chứng mộng tinh

  • Chuẩn bị: 3 hạt bạch quả.
  • Thực hiện: Đem vị thuốc đi đồ chín bằng hơi rượu rồi ăn trực tiếp. Mỗi ngày ăn 1 lần duy nhất và duy trì đều đặn từ 4 – 7 ngày

Bài thuốc chữa bệnh lao phổi

  • Chuẩn bị: Bạch quả với lượng tùy ý (nên chọn dược liệu được thu hái vào mùa thu).
  • Thực hiện: Cho vị thuộc trên vào bình có nắp đậy ngâm trong dầu thảo mộc khoảng 100 ngày. Mỗi lần dùng lấy ra ăn 1 quả, tần suất 3 lần/ngày. Một liệu tình điều trị kéo dài liên tục từ 1 – 3 tháng.

                                             Hạt bạch quả là vị thuốc quen thuộc được dùng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh

Bài thuốc chữa viêm đường tiết niệu cấp kèm tiểu rắt, nước tiểu đục, sốt

  • Chuẩn bị: 6g bạch quả, 30g ý dĩ nhân cùng với 15g đường phèn.
  • Thực hiện: Các vị thuốc cho vào nồi nấu nhừ rồi thêm đường phèn vào khuấy cho tan. Chia đều thành 2 lần ăn trong ngày khi còn nóng với liều 1 thang/ngày

Bạch quả điều trị ho, cảm lạnh

Rửa sạch 7 trái bạch quả rồi dùng lá ngải cứu bộc bach quả lại sau đó dùng giấy bọc xung quanh rồi đem nướng chín phần bạch quả.

Sau khi nướng chín, loại bỏ phần ngải cứu chỉ để lai phần bạch quả. Người bệnh có thể ăn nguyên quả, thường sử dụng từ 3-5 quả bệnh tình sẽ giảm.

Bài thuốc chữa viêm họng hạt, viêm mũi dị ứng hay ung thư vùng mũi họng

  • Chuẩn bị: 15g bạch quả (bỏ mầm hạt đi), 15g ngọc trúc, 15g bắc sa sâm, 15g hạnh nhân, 9g mạch môn đông, 60g thịt lợn nạc.
  • Thực hiện:  Sa sâm, mạch môn cùng ngọc trúc đem sắc lấy nước, bỏ bã. Sau đó cho bạch quả, hạnh nhân và thịt lợn vào hầm chín rồi nêm gia vị vừa ăn. Dùng với tần suất 2 – 3 lần/tuần.

Bài thuốc ngăn ngừa bạc tóc

  • Chuẩn bị: 30 hạt bạch quả, 150g hà thủ ô, 100g vừng đen, 250g đậu đen.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho lên chảo nóng sao chín rồi tán thành bột mịn. Bảo quản trong lọ kín để dùng dần. Mỗi ngày dùng 30g, hòa với nước sôi nóng để ăn.

Bài thuốc chữa tiểu đường

  • Chuẩn bị: 15g bạch quả, 15g lá ổi non cùng với 30g râu ngô.
  • Thực hiện: Cho toàn bộ vị thuốc trên vào ấm sắc với 2 lít nước trong 15 phút. Dùng uống trong ngày với liều lượng 1 thang/ngày. Tuyệt đối không áp dụng khi đang mắc chứng táo bón

Bài thuốc chữa chứng xuất tinh sớm

  • Chuẩn bị: 12g bạch quả (bóc bỏ vỏ) cùng với 45 – 80g tàu hũ ky và 1 nắm gạo tẻ.
  • Thực hiện: Các nguyên liệu trên cho vào nồi rồi thêm lượng nước vừa đủ hầm nhừ trên lửa nhỏ. Mỗi ngày ăn 1 lần thay thế cho bữa sáng

Bài thuốc giúp tăng kích thước vòng một

  • Chuẩn bị: 60g bạch quả, 30g đậu hũ ky, 30g khiếm thực, 25g hoàng kỳ cùng 1 cái bao tử heo.
  • Thực hiện: Bao tử heo dùng muối rửa sạch rồi trụng sơ nước sôi. Tiếp tục rửa sạch với nước lạnh để loại bỏ lớp trắng bên ngoài. Đem thái nhỏ rồi cho vào nồi đất cùng với các vị thuốc, thêm nước, gừng, hành và 1 ít muối hầm trong 1 giờ. Thêm đậu hũ ky vào nấu thêm 30 phút nữa rồi nêm nếm lại gia vị cho vừa miệng. Có thể chia làm nhiều lần ăn trong ngày, nên hâm nóng lại mỗi lần ăn.

LƯU Ý KHI SỬ DỤNG BẠCH QUẢ ĐỂ CHỮA BỆNH

  • Tuyệt đối không dùng cho những người có thực tà.
  • Không nên dùng nhiều bạch quả mỗi lần, nhất là ở trẻ nhỏ.
  • Ăn chung dược liệu với cá chình có thể gây chứng nhuyễn phong.
  • Ăn nhiều dễ phát sinh hiện tượng chướng bụng.
  • Không dùng cho phụ nữ đang mang thai và cho con bú.